Ten niezwykły listopad

Listopad w tym roku jest niezwykły, bardziej uroczysty, skłaniający do głębszych refleksji z racji setnej rocznicy odzyskania przez Polskę niepodległości. Inny będzie też z tego powodu turniej EIHC w Gdańsku, którego ostatnie mecze rozegrane zostaną 11 listopada.

Skoro mamy taki szczególny czas, to w materiałach promujących zawody wykorzystany został element plakatu z 1931, kiedy w Krynicy odbyły się pierwsze w wolnej Polsce hokejowe MŚ. Jego autorami byli ludzie niezwykli – Jerzy Walerian Skolimowski i Stefan Osiecki.

Może trudno uwierzyć, ale na krynickim lodowisku grały wtedy m.in. reprezentacje Kanady, USA, Austrii czy Szwecji. Tytuł wywalczyli Kanadyjczycy, biało – czerwoni zajęli czwarte miejsce. To było 13 lat po wywalczeniu przez Polskę niepodległości.

Gdański turniej jest organizowany sto lat po wielkim listopadzie 1918. Zagrają w Polsce ponownie Austriacy przyjadą też  dwie inne ekipy z Elity – Dania i Norwegia. Obsada zatem jest zapewniona doborowa.

Poza emocjami związanymi z obserwacją zmagań sportowych zawody będą też okazją do przypomnienia skomplikowanej drogi Polski do niepodległości, przywołania wielu niezwykłych, a nieco zapomnianych  ludzi. Takich, jak Jerzy Walerian Skolimowski i Stefan Osiecki.

Ten pierwszy – ps. „Mały”, „Deen” – był prawdziwym „człowiekiem renesansu”. Architekt, ale  też sternik polskich osad wioślarskich, olimpijczyk z Amsterdamu (1928), Los Angeles (1932) i Berlina (1936), zdobywca srebrnego i brązowego medalu.

Można powiedzieć „Mały Wielki Człowiek”. Miał 150 cm wzrostu, ważył 49 kg, a odnosił sukcesy na wielu polach.

Jego dziełem był m. in. wystrój wnętrza transatlantyku MS Piłsudski, plakaty na Światowe Wystawy w Paryżu i Nowym Jorku, współudział w zaprojektowaniu i wykonaniu Cmentarza na Monte Cassino. Projektował wnętrza pałaców arabskich szejków, wygrywał dziesiątki konkursów architektonicznych.

Przeżył godne filmu akcji przygody podczas II Wojny Światowej. Uczestniczył w Kampanii Wrześniowej, przedostał się do Anglii, walczył w Samodzielnej Brygadzie Strzelców Karpackich w Tobruku. Jako polski oficer  wywiadu Secret Intelligence Service przygotowywał w Grecji lądowanie brytyjskiej Drugiej Brygady Spadochronowej. Po wojnie pozostał na emigracji w Anglii, zmarł w Londynie 12 lutego 1985, ale spoczywa na Cmentarzu Powązkowskim.

Życiorys Stefana Osieckiego (1902 – 1977)  alpinisty, architekta, grafika, filmowca też nie był zwyczajny.

W latach 30-tych uczestniczył w dwóch polskich wyprawach w Andy.  Był żołnierzem Wojska Polskiego w 1920 i 1939 roku. Uczestniczył w obronie Lwowa, pracował w Biurze Filmowym Ministerstwa Informacji i Dokumentacji w Londynie. Tworzył filmy o tematyce górskiej, zmontował też film złożony z ujęć nakręconych przez konspiracyjnych operatorów w okupowanej Warszawie.

Osiecki i Skolimowski  wykonali wiele plakatów  promujących  Polskę oraz reklamowych.

Wykonany w 1929 roku plakat „Zakopane” nagrodzono w konkursie na plakat sportowy, natomiast plakat „Mistrzostwa świata w hokeju na lodzie” został opublikowany pod hasłem „Piękny afisz” w „Wiadomościach Literackich” . Autorom plakatu udało się  osiągnąć wrażenie ruchu stylizowanych geometrycznie postaci hokeistów. Szerokim echem na świecie odbił się także ich plakat promocyjnym „Poland” z 1936.

87 lat po krynickich mistrzostwach świata  twórcy tamtego plakatu, żołnierze, a jednocześnie artyści, patrioci, będą symbolicznie obecni w hali gdańskiej Olivii w tym szczególnym dla każdego Polaka czasie.